Quote

Η χαμένη τιμή της Ντομάτας

Σήμερα θα σας μιλήσω για ένα ζουμερό καλοκαιρινό φρούτο: την ντομάτα! «Φρούτο;», σας βλέπω να ρωτάτε με έκπληξη οι περισσότεροι. Όσο κι αν σας φαίνεται περίεργο, έτσι είναι?. Η ντομάτα, από τους καθ ύλην αρμόδιους, τους βοτανολόγους δηλαδή, θεωρείται πάντοτε φρούτο, στο πείσμα κάποιων επιφανών νομικών του 19ου αιώνα που αποφάσισαν διαφορετικά. Μιλώ για τα μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών που, το 1893, της έκαναν την τιμή ν? ασχοληθούν μαζί της ανακηρύσσοντάς την πανηγυρικά «λαχανικό».

Από τότε, εξαιτίας και της χρήσης της στην καθημερινή μας διατροφή, η ντομάτα έπεσε θύμα μιας διαρκούς παρεξήγησης και καθιερώθηκε στη συνείδηση του κόσμου  ως λαχανικό, όπως και τα πρώτα της ξαδέρφια, οι μελιτζάνες και οι πιπεριές, που φιλοξενούν κι αυτές στα σωθικά τους εκατομμύρια μικρά ξινά σποράκια.  Δεν μπορώ να ξέρω αν αυτή η κατάσταση δημιούργησε πρόβλημα ταυτότητας στην ίδια την ντομάτα? Και κανείς δε βρέθηκε να μου εξηγήσει αν από τότε έγινε ? και παρέμεινε ? περισσότερο κόκκινη από ντροπή.

Αυτό όμως που ξέρω μετά βεβαιότητος είναι ότι, με την πάροδο του χρόνου, η ντομάτα μετά την ταυτότητά της, έχασε και ό,τι πολυτιμότερο είχε, δηλαδή τη γεύση της. Προορισμένη να ωριμάζει μέσα στη θαλπωρή του καλοκαιριού αναγκάστηκε, κάμποσες δεκαετίες τώρα, να γεννιέται και να μεγαλώνει πρόωρα μέσα στο καταχείμωνο, στριμωγμένη σε θερμοκοιτίδες οπωρικών, γνωστές και ως «θερμοκήπια», μπουκωμένη με λιπάσματα και ορμόνες που της χαρίζουν μέγεθος και χρώμα και της απομυζούν τη νοστιμιά και το άρωμα. Αυτό φυσικά δε σημαίνει οτι δεν υπάρχουν και “καθαρές” ντομάτες θερμοκηπίου αφού το θερμοκήπιο ουσιαστικά βοηθάει στο να χρειάζονται λιγότερα χημικά κατά τη διαδικασία παραγωγής. (Προσωπικά, αν δε μπορώ να έχω ντομάτες από μποστάνι και πρέπει να αγοράσω από τη λαϊκή, προτιμώ τις ντομάτες θερμοκηπίου συμβατικής καλλιέργειας αν πρόκειται για πιστοποιημένο προϊόν που παράγεται στην Ελλάδα.)

Έτσι παχουλή, λιγότερο γευστική και σχεδόν άοσμη τη γνωρίσαμε εμείς οι νεώτεροι – και παρόλα αυτά την αγαπήσαμε πολύ! Γιατί δικαιώνει απολύτως τον όρο «κοκκινιστό», γιατί ξέρει να λιώνει και να μεταμορφώνεται σε λαχταριστή σάλτσα, γιατί ζευγαρώνει αρμονικά με το λάδι, γιατί κάνει τρελή παρέα με τα μυρωδικά, γιατί μαζί με τη φέτα έκανε τη χωριάτικη σαλάτα διεθνή ερυθρόλευκο θρύλο, γιατί διδάσκει συστηματικά κο-λύμπι στα σμυρναίικα σουτζουκάκια, γιατί μας εξηγεί πειστικά τι θα πει η λέξη «ντάκος», γιατί συνεργάζεται με τους Σαντορινιούς στους πιο περίεργους κεφτέδες, γιατί δίνει νόημα στην ύπαρξη των ζυμαρικών, γιατί βγάζει τα σωθικά της για να απολαμβάνουμε  τα αγαπημένα μας «γεμιστά» και γιατί, τέλος, κάτω από τη φλούδα της κουβαλά την πιο μικρή ποσότητα θερμίδων.

Είναι σίγουρο πως χωρίς την ντομάτα η κουζίνα μας θα ήταν άχρωμη, η ζωή μας λιγότερο ζουμερή, κάθε δίαιτά μας πιο δύσκολη και η διατροφή μας πιο φτωχή αφού αυτό το φρούτο, που έχει αποκτήσει ιθαγένεια ζαρζαβατικού, είναι πολύ φιλόξενο για τις περισσότερες βιταμίνες και αντιπαθεί φανατικά τη χοληστερόλη. Θα μπορούσα να σας αναλύσω εδώ ένα σωρό χρήσιμες πληροφορίες για τη διατροφική αξία της ντομάτας, τη σημασία της για την καλή λειτουργία του πεπτικού, και ειδικότερα του εντέρου, καθώς και για τις μεγάλες αντιοξειδωτικές ικανότητες του λυκοπενίου, της ουσίας που χρωματίζει κόκκινα τα μαγουλάκια της. Συμπαθάτε με που δεν θα το επιχειρήσω και που θα παραπέμψω όσους ενδιαφέρονται για ειδικότερες πληροφορίες στη σχετική βιβλιογραφία και στο διαδίκτυο. Βιάζομαι να ξαναγυρίσω εκεί που άρχισα, για να σας παρασύρω στο παιχνίδι της αναζήτησης ενός «χαμένου θησαυρού» που, θα το μαντέψατε μάλλον, δεν είναι άλλος από την ξεχασμένη «πραγματική» γεύση της ντομάτας.

Έχετε δοκιμάσει ποτέ μια μικρή χαριτωμένη καλοκαιρινή ντομάτα φρεσκοκομμένη από μποστάνι, που μεγάλωσε κάτω από τα χάδια του ήλιου χωρίς λιπάσματα και ορμονικό μπότοξ; Αν ναι, ανήκετε στους μυημένους! Αν όχι, επιδιώξτε το και θα με θυμηθείτε. Για να το πετύχετε υπάρχουν δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη είναι να αποδεχτείτε ότι οι ντομάτες δεν φυτρώνουν στα super market ή στα μανάβικα. Η δεύτερη είναι να μη ξεχνάτε ποτέ ότι, σ? αυτή τη χώρα, όλα τα μικρά θαύματα είναι ακόμα δυνατά με κάποια επιμονή και λίγη τύχη. Υπερβάλλω; Όχι δα! Όταν κάποια καλοκαιρινή μέρα της ζωής σας, σε κάποια όμορφη γωνιά της Ελλάδας, η μοίρα σάς κλείσει ραντεβού με μια πραγματική ντομάτα, τότε θα με θυμηθείτε?
Τι πρέπει να κάνετε τότε: πρώτα απ? όλα μακαρίστε την τύχη σας για την εύνοια που σας δείχνει. Ύστερα κλείστε τα μάτια σας, εμπιστευθείτε απόλυτα την όσφρηση και τη γεύση σας και? δαγκώστε. Κατόπιν αφήστε το χυμό να κυλήσει στο στόμα σας, το άρωμα να ερεθίσει τη μύτη σας και την έκπληξη να σας «καταλάβει». Μια ατέλειωτη κλίμακα από γευστικές νότες που ξεκινούν από την περιοχή του υπόξινου και καταλήγουν στην πιο ευφρόσυνη γλύκα, μοιάζουν μ? ένα πολυφωνικό τραγούδι στο οποίο όλοι οι ήχοι και οι τόνοι διακρίνονται κατακάθαρα κι όμως, όλοι μαζί,  χωνεύουν αρμονικά στο ίδιο σύνολο.

Γνωρίσατε μόλις την πραγματική γεύση ενός ταπεινού μικρόσωμου καρπού που είναι το πιο αυτονόητο πράγμα στη φύση και, ταυτόχρονα, το πιο δυσεύρετο αγαθό στην αγορά. Προσπαθείτε τώρα να συνέλθετε από την έκπληξη και να κάνετε την αναπόφευκτη σύγκριση με τις  παχουλές ντομάτες που αγοράζετε κάθε τόσο για τη σαλάτα σας. Πώς θα τις παρομοιάζατε; Σαν κακή ασπρόμαυρη φωτοτυπία; Καλή μου ακούγεται η παρομοίωση. Έτσι κι αλλιώς, οι ανάγκες της κατανάλωσης μάς έχουν  αναγκάσει να προμηθευόμαστε τις ντομάτες – και αναρίθμητα ακόμα είδη ? σε αντίγραφα που αποτυπώνουν μεν τη μορφή αλλά αλλοιώνουν το περιεχόμενο.

Και τώρα; Τι θα κάνετε χωρίς? πραγματικές ντομάτες; Πώς θα ξεπεράσετε την «αποκαλυπτική» εμπειρία που μόλις ζήσατε και που θα σας «καταδιώκει»; Χαλαρώστε! Για τους κεραυνοβόλους έρωτες που τελειώνουν γρήγορα υπάρχει πάντα μια καλή παρηγοριά. Γι? αυτό, τώρα που γνωρίσατε το «αυθεντικό», σας συμβουλεύω να γίνετε απαιτητικοί με τα υποκατάστατα. Όταν ψωνίζετε, μάθετε να διαλέγετε τις ντομάτες χρησιμοποιώντας τη ευαίσθητη μύτη σας. Η μυρωδιά είναι το καλύτερο κριτήριο επιλογής. Μυρίστε λοιπόν, αγοράστε και κρατήστε τις ντομάτες εκτός ψυγείου όσο περισσότερο γίνεται, γιατί η ψύξη «παγώνει» και τη γεύση τους. Αποφύγετε τις άγευστες σκληρές και όμορφες ντομάτες. Προτιμήστε τις Ελληνικές που υπάρχουν διαθέσιμες σχεδόν όλο το χρόνο και αν έχετε τη δυνατότητα αγοράστε ντομάτες από περιοχή με φήμη στην παραγωγή καλής ντομάτας. Μην αγοράζετε το καλοκαίρι πράσινες ντομάτες για να ωριμάσουν στο σπίτι, γιατί, όσο και να κοκκινίσουν θα παραμείνουν ανούσιες και άγευστες. Και βέβαια, αν έχετε τη δυνατότητα να πληρώσετε κάτι παραπάνω, αναζητήστε ώριμες ντομάτες βιολογικής καλλιέργειας. Δεν αποκλείεται, σε κάποιες περιπτώσεις, να σας θυμίσουν εκείνη την αλησμόνητη καλοκαιρινή ντομάτα που? σας σημάδεψε για πάντα, όπως κάνουν συνήθως όλοι οι μοιραίοι «καλοκαιρινοί» έρωτες?

Φωτογραφία: Νίκος Πετάσης



Μην ξεχάσεις να αφήσεις σχόλιο, να κάνεις LIKE και να γραφτείς στο Newsletter για να τα λέμε.


Ευχαριστώ!

Ευτύχης Μπλέτσας

Σημείωση: Οι ιδέες και πληροφορίες που παρουσιάζονται σε αυτό το site έχουν ενημερωτικό σκοπό και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή κάποιου ειδικού σε θέματα διατροφής και υγείας. Προτού ξεκινήσεις κάποιο πρόγραμμα διατροφής ή άθλησης, μίλησε με έναν ειδικό, γιατρό ή διαιτολόγο.

Αν έχεις οποιαδήποτε παρατήρηση ή σχόλιο, επικοινώνησε μαζί μου. Η συμβολή σου είναι σημαντική στην προσπάθειά μου να βελτιώνομαι διαρκώς. Ευχαριστώ!






image_pdfimage_print

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*