Quote

Το Λάδι στη Ζωή και τη Γλώσσα μας

Η Αθηνά φύτεψε το ιερό δέντρο που το παράγει στο βράχο της Ακρόπολης. Ο Όμηρος το αποκάλεσε «υγρό χρυσάφι». Ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός, οι φημισμένοι γιατροί της αρχαιότητας, εντόπισαν και αξιοποίησαν τις θαυμαστές του δυνατότητες. Ο Χριστός το ευλόγησε, μαζί με το κρασί και το σιτάρι, ως το πιο σημαντικό αγαθό. Και οι μεσογειακοί λαοί, που ανακάλυψαν πολύ νωρίς τις θεραπευτικές του ιδιότητες, το καθιέρωσαν – αιώνες τώρα – ως το πιο σημαντικό θεμέλιο της διατροφής τους που θωρακίζει την υγεία και εξασφαλίζει μακροζωία. Γι αυτό – όχι άδικα – το λάδι της ελιάς, που υπήρξε ανέκαθεν το πιο βασικό συστατικό της υγιεινής διατροφής, είναι αναμφίβολα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του Μεσογειακού Πολιτισμού.

Η διατροφική υπεροχή του ελαιολάδου, σε σχέση με τα ζωικά λίπη και τα άλλα είδη λαδιού, οφείλεται στη σύνθεσή του αφού περιέχει κυρίως μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που είναι τα πιο ευεργετικά για τον ανθρώπινο οργανισμό σε αντίθεση με τα ζωικά λίπη και τα σπορέλαια που περιέχουν, ως επί το πλείστον, κορεσμένα και πολυακόρεστα. Πλούσιο σε βιταμίνες Ε και Α, περιέχει πολλά ισχυρά αντιοξειδωτικά, παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην οξείδωση και γι’ αυτό προστατεύει αποτελεσματικά την υγεία μας συμβάλλοντας ευεργετικά στη μείωση της «κακής» χοληστερίνης, στην σωστή απορρόφηση του ασβεστίου, στη μείωση των γαστρικών υγρών, στην ισορροπία των τιμών του σακχάρου, στην αναζωογόνηση του δέρματος και στην πρόληψη του έλκους, των καρδιαγγειακών παθήσεων και του καρκίνου.

Το λάδι και ειδικότερα το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (ΕΠΕ) που παράγεται με τον παραδοσιακό τρόπο στα ελαιοτριβεία και προέρχεται από την ψυχρή σύνθλιψη της ελιάς – είναι ένα πολύτιμο ελιξίριο υγείας, δίνει μοναδικό άρωμα και γεύση σ’ όλα τα φαγητά και είναι απαραίτητο συστατικό της σωστής και ισορροπημένης διατροφής αρκεί να χρησιμοποιείται με φειδώ. Μάλιστα, ο χρυσός κανόνας «λίγο και καλό», ισχύει στην περίπτωση του ελαιολάδου «με το παραπάνω». Το καλής ποιότητας λάδι δε χρειάζεται να χρησιμοποιείται σε μεγάλη ποσότητα για να μας ικανοποιήσει γευστικά. Έχει πολλές θερμίδες και γι’ αυτό πρέπει να μπαίνει στο φαγητό με μέτρο και – καλύτερα – ωμό, οπότε και η γεύση του διατηρείται έντονη. Μαγειρεμένο και καμένο χάνει πολλά από τα θρεπτικά συστατικά του, γίνεται βλαβερό και αδυνατίζει αισθητά η γεύση του, γι’ αυτό χρειάζεται να βάλουμε πολύ για να την «καταλάβουμε». «Λίγο, καλό και ωμό», λοιπόν! Μερικές σταγόνες άριστης ποιότητας βιολογικό ελαιόλαδο μαζί με μία ώριμη καλοκαιρινή ντομάτα, λίγο παξιμάδι και ρίγανη φτάνουν για να απολαύσουμε το καλύτερο γεύμα του κόσμου και ν’ ανακαλύψουμε τη «μαγεία» του ελαιολάδου που μπορεί να μετατρέψει τα πιο απλά υλικά σ’ ένα πολύ θρεπτικό και εξαιρετικά γευστικό έδεσμα.

Η καλλιέργεια της ελιάς και η παραγωγή του ελαιολάδου είναι μια πανάρχαιη ιστορία στον τόπο μας. Από τον καιρό του Σόλωνα, που νομοθέτησε τα πρώτα μέτρα για την προστασία της καλλιέργειας της ελιάς και μέχρι σήμερα, το λάδι παραμένει ένα από τα πιο σημαντικά προϊόντα της αγροτικής οικονομίας στην Ελλάδα. Εκατομμύρια αιωνόβια ελαιόδεντρα σε πολλές περιοχές και, κυρίως, στην Κρήτη, τη Μυτιλήνη και την Πελοπόννησο, έθρεψαν γενιές και γενιές ανθρώπων χαρίζοντάς τους τον πολύτιμο κεχριμπαρένιο χυμό του καρπού τους. Κάποια απ’ αυτά μετρούν χιλιετίες ζωής, όπως η περίφημη «ελιά του Πλάτωνα» που «θανατώθηκε» πριν λίγα χρόνια από ανθρώπινη απροσεξία ή πιο παλιά ελιά της Μεσογείου, όπως λένε, που στέκει ακόμα ακμαία και μετρά 3.000 χρόνια ζωής.

Καθώς το ελαιόλαδο είναι δεμένο με τη ζωή των Ελλήνων τόσους αιώνες, είναι φυσικό η γλώσσα μας , ξεκινώντας από κάποιες ιδιότητές του, να το έχει χρησιμοποιήσει, με πολλές μεταφορικές σημασίες , σε πολλές παροιμιώδεις καθημερινές εκφράσεις, που εξακολουθούν να επιζούν σαν τα παλιά ελαιόδεντρα, και τις οποίες χρησιμοποιούμε κι εμείς σήμερα. Επιτρέψτε μου, κλείνοντας αυτή τη σύντομη αναφορά στο λάδι, να σας θυμίσω κάποιες απ’ αυτές:
Μου βγήκε το λάδι ή Μου έβγαλαν το λάδι. (δηλαδή, ταλαιπωρήθηκα πολύ ή με ταλαιπώρησαν ασυνήθιστα). Η έκφραση αναφέρεται στο λάδι που χρησιμοποιείται στο μυστήριο της Βάπτισης. Όπως : «Μου έβγαλε την πίστη».

Έριξε λάδι στη φωτιά. (δηλαδή, με τη συμπεριφορά του εξώθησε τα  πράγματα στα άκρα). Η έκφραση δηλώνει το «εύφλεκτο» του ελαιολάδου

Έκανε λαδιά. (δηλαδή, έκανε κάποια ζαβολιά, παρασπονδία ή και παρανομία). Η έκφραση μαρτυρεί στην ιδιότητα του λαδιού να προκαλεί ανεξίτηλους λεκέδες που κρύβονται δύσκολα.

Η θάλασσα είναι λάδι. (δηλαδή, η θάλασσα είναι ήρεμη). Η έκφραση αναφέρεται στην ιδιότητα του λαδιού να βγαίνει στην επιφάνεια όταν αναμιγνύεται με άλλα υγρά, επειδή είναι ελαφρύτερο, δημιουργώντας μια πολύ λεπτή αδιατάρακτη κρούστα.

Σώθηκε το λαδάκι του. (δηλαδή, πέθανε). Η έκφραση μιλά για το λάδι που χρησιμοποιούμε, ως εύφλεκτο υγρό, στο το άναμμα του καντηλιού. Όταν τελειώσει το καντήλι σβήνει.

Τον λάδωσε. (δηλαδή, τον δωροδόκησε). Η έκφραση απηχεί την ιδιαίτερη οικονομική αξία που είχε το λάδι στις αγροτικές κοινωνίες. Μπορούσες, με το λάδι, να δωροδοκήσεις κάποιον.

Αυτός βγήκε λάδι. (δηλαδή, τη γλίτωσε). Η έκφραση αναφέρεται στην ιδιότητα του λαδιού να βγαίνει στην επιφάνεια, επειδή είναι ελαφρύτερο. Αυτός που τη γλίτωσε , λοιπόν, κατάφερε να βγει στην επιφάνεια.

Λάδωσα το αντεράκι μου. (δηλαδή, χόρτασα την πείνα μου). Η έκφραση χρησιμοποιείται, μεταφορικά, από αυτούς που έχουν οικονομικές δυσκολίες και τις ξεπερνούν και, κυριολεκτικά, σε κάποιον που χορταίνει ύστερα από μεγάλη πείνα.

Αυτές είναι μερικές από τις πιο γνωστές λαϊκές εκφράσεις που αναφέρονται στο λάδι. Α, παραλίγο να ξεχάσω την πιο σημαντική. Αυτήν που αναφέρεται στη μεγάλη θρεπτική του αξία και του αποδίδει.. θαυματουργές ιδιότητες, διατυπώνοντας την προτροπή «φάε λάδι κι έλα βράδυ»!



Μην ξεχάσεις να αφήσεις σχόλιο, να κάνεις LIKE και να γραφτείς στο Newsletter για να τα λέμε.


Ευχαριστώ!

Ευτύχης Μπλέτσας

Σημείωση: Οι ιδέες και πληροφορίες που παρουσιάζονται σε αυτό το site έχουν ενημερωτικό σκοπό και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή κάποιου ειδικού σε θέματα διατροφής και υγείας. Προτού ξεκινήσεις κάποιο πρόγραμμα διατροφής ή άθλησης, μίλησε με έναν ειδικό, γιατρό ή διαιτολόγο.

Αν έχεις οποιαδήποτε παρατήρηση ή σχόλιο, επικοινώνησε μαζί μου. Η συμβολή σου είναι σημαντική στην προσπάθειά μου να βελτιώνομαι διαρκώς. Ευχαριστώ!






image_pdfimage_print

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*